هوانورد

هواناورد ماشینی است که در هوا پرواز می‌کند. هواپیماهای موتوردار ، هلی کوپترها ، گلایدرها و کشتیهای هوایی و بالونها ، انواع گوناگونی از هوانوردها هستند.

تاریخچه

نخستین هوارنوردها ، کشتیهای هوایی و بالونهایی بودند که با گاز سبکتر از هوا پر می‌شوند و در هوا حرکت می‌کردند. در قرن نوزدهم ، سرجورج کیلی در انگلستان و اوتو للنیتال در آلمان ، با نخستین گلایدرها (هواپیمای بی موتور) پرواز کردند. ولی اختراع موتور بنزینی در دهه‌ی 1880 به ساختن هوانوردهایی سنگینتر از هوا ، چون هلی کوپتر و هواپیما منجر شد. 

نخستین هواپیماها

هواپیماها ، هوانوردهایی با بالهای ثابت هستند که نیروی روبه بالایی به نام نیروی بالابر ایجاد می‌کنند. این هواپیماها موتوری دارند که نیروی رانش تولید می‌کند و هدایت آنها به کمک سطحهای فرمان پذیری که به بدنه لولا شده اند، انجام می‌شود. هواپیماهای موتور دار در آغاز قرن بیستم میلادی اختراع شدند و نخست با چوب و کرباس ساخته می‌شدند تا سبک باشند. 

چه چیزی هواپیمای موتوردار را در هوا نگه می‌دارد؟

بالهای هواپیمای موتوردار ، هنگام پرواز ، آن را در هوا نگه می‌دارند. سطح بالایی این بالها منحنی و سطح زیرین آنها صاف است. هوا در زیر بالها آهسته‌تر حرکت می‌کند و در نتیجه ، فشاری رو به بالا تولید می‌شود. 

ملخ در برابر پروانه

تمام هواپیماهای موتوردار اولیه ، موتورهای پیستونی کوچکی داشتند که ملخهای آنها را می‌چرخاند. هنگامی که ملخ می‌چرخید، هواپیما را به جلو می‌راند. بیشتر هواپیماهای موتوردار جدید باید موتورهای جت رانده می‌شوند. در این موتورها ، سوخت و هواپیما باهم می‌سوزند و جریانی از گازهای خروجی به وجود می‌آورند که هواپیما را به پیش می‌راند. جتها قدرت بیشتری دارند، ولی تعمیر و نگهداری آنها هزینه‌ی زیادی دارد. 

بدنه هواپیما

بدنه‌ی هواپیمای موتوردار شامل مکانهایی برای خدمه ، مسافران ، بار و تجهیزات است. در جلو بدنه ، کابین خلبان قرار دارد و در پشت ، سکانی افقی که از تیغه عمودی و دو بال کوچک تشکیل می‌شود. هواپیمای موتوردار یک باله ، هواپیمای سبکی است که سه مسافر را حمل می‌کند. بالهای کوتاه و مستقیم آن در سرعتهای متوسط ، نیروی بالابر خوبی به وجود می‌آورند. موتور پیستونی آن پروانه‌ای را می‌چرخاند که انرژی لازم را برای بالابری فراهم می‌آورد، سطح بالایی بال هواپیما منحنی و سطح زیرنشین تخت است. وقتی هواپیما در هواست، جریان هوا روی بال سریعتر حرکت می‌کند تا زیر آن. در نتیجه فشار هوا در زیر بیشتر از بالای آن می‌شود. همین فشار بال را بالا می‌کشد و نیروی بالابر را تولید می‌کند. 

پرواز با سیم

بالکهای بزرگی در لبه‌ی پشتی بالها قرار دارند که نیروی بالابر با افزایش می‌دهند و سرعت را برای فرود کم می‌کنند. در همان حال ، شهپرها ، سکانهای افقی متحرک و مکان عمودی ، جهت حرکت را تغییر می‌دهند. به طور معمول خلبان بر این کارها نظارت می‌کند؛ ولی در بعضی هواپیماهای جدید ، بنام پرواز با سیم به کار می‌رود که در آن ، حرکت بالکها و شهپرها به کمک رایانه تنظیم می‌شود. 

پرواز و شناوری

هواپیمای موتوردار انواع متفاوتی دارند. هواپیماهای مسافری جت ، که در سراسر دنیا پرواز می‌کنند و هواپیماهای کوچک ، معروف به هواپیمای سبک ، که مردم محموله‌های پستی و ابزارهای هنروری را در فاصله‌های کوتاه جابجا می‌کنند. بعضی از هواپیماهای موتوردار به جای چرخ ، شناورهایی برای نشستن روی آب دارند. هواپیماهای جنگی دارای رادار ، دوربینی و بمبی هستند. هواپیماهای دو باله برای نمایشهای هوایی و سم پاشی به کار می‌روند؛ زیرا می‌توان با آنها به آهستگی حرکت کرد و به سرعت پیچید. 

هواپیمای جت مسافری

مسافرتهای طولانی با هواپیماهای جت ، ارزان و قابل اعتماد شده است. بوئینگ 747 (جمبوجت) نخستین جت با بدنه عرضی بود. این هواپیما تا 560 مسافر را در مسافتی بیش از 8 هزار کیلومتر جابجا کند. صدها بوئینگ 747 با 9 نوع متفاوت ساخته شده است. بالهای رو به عقب ، در سرعتهای بالا مقاومت هوا یا نیروی پسا را کم می‌کند. ولی نیروی بالابر را نیز کاهش می‌دهد، در نتیجه ، هواپیما برای برخاستن و نشستن ، به بالهای طولانی و سرعت زیاد نیاز دارد. همه‌ی هواپیماهای جدید باید قوانین زیست محیطی و ایمنی را به طور جدی رعایت کنند. 

معرفی چند نمونه هواپیما

بمب افکن 2-B ضد رادار ، صفحه‌های تختی دارد که از مواد خاصی ساخته شده‌اند. این صفحات امواج رادار دشمن را پراکنده می‌کنند تا تشخیص محل هواپیما دشوار شود. رنگ خاصی که روی آن زده می‌شود، نیز امواج رادار را جذب می‌کند. هواپیمای فراصوت 15-X ، که با موتورهای موشکی کار می‌کند، در سال 1967 میلادی بالاترین رکورد سرعت را با 2825 کیلومتر بر ساعت کسب کرد. کنکورد تنها هواپیمای فراصوت مسافری در دنیاست. سرعت پرواز از آن حدود 842 کیلومتر بر ساعت است. جت عمود پروازها زیر با استفاده از نیروی رانش رو به پایین موتورهایش ، بدون نیاز به باند، به طور عمودی بلند می‌شود. 

رویدادهای مهم

1903اولویر و ویلبر رایت نخستین پرواز را با موتور را با هواپیمای ساخت خود انجام دادند.

1927 فرانک وتیل ، مهندس انگلیسیس ، موتور جت را طراحی کرد. در سال 1929 ، نخستین هواپیمای جت ، هینکل هی 178 ، ساخته شد.

1947 بل 1-X ، با موتور موشکی ، نخستین هواپیمایی بود که در ایالات متحده‌ی آمریکا با سرعت فراصوت پرواز کرد.

دهه ی 1950 نخستین هواپیماهای جت مسافربری ، دوهاوتلیذ کومت و بوئینگ 707 ، برای جابجایی مسافر به کار گرفته شدند.

1970 بوئینگ 747 ، جامبوجت ، تولید شد.

1976 کنکورد با پرواز فراصوت ، برای جابجایی مسافر به کار گرفته شد.

 

رادیکال آزاد

رادیکال آزاد، هر یک از اتمها و یا مولکولهایی است که دارای یک الکترون جفت نشده باشند. به عبارتی رادیکالها، مولکولها یا اتمهایی هستند که تمام والانس‌های آن سیر نشده و در واقع مولکولی اشباع نشده می‌باشد مثل رادیکال متیل (CH3.). رادیکالهای آزاد موجب فشارهای جزئی به میزان کمتر از^6- 10 میلی‌متر جیوه شده و از طول عمر کوتاهی (معمولا کمتر از ^3- 10 ثانیه) برخوردارند. وجود زودگذر چنین اتمها و رادیکالهایی توسط مطالعات اسپکتروسکوپی ثابت شده است.

دید کلی

هر چند که در ساده‌ ترین تعریف، رادیکال آزاد، هر یک از مولکولها و اتمهایی است که دارای یک الکترون جفت نشده باشند. ولی باید توجه داشت که مولکولهایی مانند اکسید نیتریک و اکسیژن نیز از این قاعده پیروی می‌کنند، لکن بصورت عادی نمی‌توانند از باب رادیکالهای آزاد مطرح باشند بنابراین این اصطلاح (یعنی رادیکال آزاد) شامل مولکولهای عادی پایدار نمی‌شود. از جمله رادیکالهای آزاد ساده می‌توان به CH3 ,CN ,OH ,Cl ,H اشاره کرد. چنینی رادیکالهایی از اهمیت فوق العاده‌ای در واکنشهای گرمایی و فتوشیمیایی، پلیمریزاسیون و احتراق برخوردارند. آنها در هر دو فاز مایع و گازی دارای اهمیت می‌باشند، لکن به هر حال دستگاههای فاز گازی بسیار ساده تر بوده و تفسیر قاطعانه‌تری را اجازه می‌دهند. با وجود این حتی در فاز گازی، روشهای تجربی بناچار پیچیده و غیر مستقیم هستند، زیرا موادی با چنین طول عمر کوتاه را نمی‌توان در غلظتهای زیاد تهیه کرد. بنابراین چنین عواملی، امکان تهیه، ارزیابی و شناسایی رادیکالها را با اشکالات بسیار زیاد مواجه می‌سازد. 

تاریخچه

در طول قرن نوزده میلادی غالبا رادیکالهای آزاد بصورت ناصحیح بعنوان اصل مسلم در نظر گرفته می‌شده‌اند. فرضیه آووگادرو بوسیله شیمیدانان مواد آلی آن زمان بصورت جدی مورد توجه واقع نشده بود و موادی مانند C₂H₆ غالبا بصورت CH₃ توصیف می‌گردید. با پایان یافتن قرن نوزده میلادی، این وضعیت مورد بررسی قرار گرفت و امکان موجودیت رادیکالهای آزاد، با کشف تری‌فنیل‌متیل‌رادیکال بوسیله گامبرگ "Moses Gomberg" به وضوح تایید شد. پس از این تاریخ بسیاری از رادیکالهای آزاد کشف و چنینی ترکیباتی در مکانیزمهای شیمی آلی بعنوان یک اصل پذیرفته شد. 

تشکیل رادیکال آزاد

بطور کلی، رادیکالهای آزاد بوسیله شکستگی یک پیوند در یک مولکول پایدار، با بوجود آمدن دو قطعه که هر یک از آنها حاوی یک الکترون جفت نشده است، تشکیل می‌شوند.

R₁__R₂ <------> R₁. + .R₂

باید توجه داشت که امکان دارد قطعات حاصله بطریقی تغییر شکل یابند و بویژه این تغییر شکل از ترکیب شدن مجدد آنها شود. در بسیاری از موارد، ترکیب شدن مجدد تقریبا در هر برخورد R₁ و R₂ با همنوع خود رخ می‌دهد و ترکیب مخلوط تعادلی تحت شرایط معمولی، دلالت بر تجزیه مقدار بسیار کمی از ترکیب به رادیکالها می‌نماید. همچنین بسیاری از روشهای دیگر نیز باستثنای ترکیب شدن مجدد مورد ملاحظه قرار گرفته است که با استفاده از آنها، رادیکالها تغییر شکل داده اند. رادیکالها از طول عمر کوتاهی (معمولا کمتر از ^3- 10 ثانیه) برخوردارند و به همین دلیل آنها غالبا دارای اهمیت بسیار زیادی در علم سینتیک واکنشهستند. 

روشهای تهیه رادیکال آزاد

روشهای متداول تهیه رادیکالهای آزاد را می‌توان به سه نوع گرمایی، الکتریکی و فتوشیمیایی تقسیم نمود: 

روش گرمایی

در روشهای گرمایی، یک مولکول پایدار در درجه حرارت زیاد تجزیه می‌شود. باید توجه داشت که در شرایط استثنایی امکان دارد که در یک حالت تعادلی، تفکیک بسوی رادیکالها قابل ملاحظه باشد. بنابراین امکان دارد که اتمهای هیدروژن بوسیله حرارت دادن به هیدروژن در یک درجه حرارت بسیار زیادی تهیه شوند: 

.H₂ <----> 2H

بعنوان مثال در دمای 1900 k˚ این حالت تعادلی در فشار یک اتمسفر بسوی 1% تفکیک سوق داده می‌شود. 
همچنین در چند مورد، تفکیک بسوی رادیکالها در دمای اطاق در موادی در محلول، مشاهده شده است. بدین ترتیب امکان تهیه رادیکالها، در غلظتهای زیاد و با طول عمر قابل ملاحظه وجود دارد. از جمله مواردی که می‌توان بدان اشاره کرد، هگزا فنیل‌اتان است که در محلول بنزن در 5 درجه سانتیگراد تا حد 3% به رادیکالهای تری‌فنیل‌متیل با غلظت 3-2% تفکیک شده و نیز هگزا- (پارا- بی- فنیلیل)-اتان است که واقعا در شرایط مشابه تا حد 100% تفکیک شده است. 
به هر حال معمولا تجزیه های گرمایی برگشت ناپذیر می‌باشند. در این حال اکثر مواد آلی گازی تماما و یا قسمتی از آنها بوسیله مکانیزمی که طی آن، شکافتن مولکول بسوی رادیکالها با تشکیل دو رادیکال متیل آغاز می‌شود، تجزیه می‌گردند. 

C₂H₆ <-------> 2 .CH₃

روش الکتریکی

در روش الکتریکی رادیکالها را می‌توان از طریق عبور گاز مورد نظر از مکانی که یک تخلیه الکتریکی در سرعت زیاد در آن برقرار می‌شود، تهیه نمود. در این روش طیفهای اتمی تهیه می‌شوند و از این روش غالبا برای بررسی واکنشهای شیمیایی اتمهای هیدروژن، اکسیژن و نیتروژن استفاده می‌گردد. 

یک ترکیب دارای رادیکال

روش فتوشیمیایی

از جمله روشهایی که برای تهیه رادیکالهای آزاد بسیار عمومیت دارد، روشهای فتوشیمیایی است. تقریبا کلیه ترکیبات آلی گازی به روش فتوشیمیایی از مسیر رادیکالهای آزاد تجزیه می‌شوند و این روش از کاربرد گسترده‌ای برخوردار است. بدین روش، دو ماده کلر و استون در حد گسترده‌ای مورد استفاده واقع می‌شوند. کلر در تابش نور در ناحیه پیوسته طیف جذبی خود به اتمهای کلر تجزیه می‌شود. 

cl₂ + hv <------> 2.cl

بسیاری از واکنشهای اتمهای کلر بدین روش مورد بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین فتولیز "photolysis" استون در حد گسترده‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. در چنین واکنشی بدون هیچ گونه ابهامی ثابت شده است که شکافت اولیه با استفاده از تابش گستره 2537 تا 3130 آنگستروم رخ می‌دهد. 

CH₃COCH₃+ hv <---------> .CH₃CO+ .CH₃

این واکنش یکی از عمومی‌ترین منابع تهیه رادیکالهای متیل و استیل است. 
تابش امواج با طول موج کوتاه و ذرات بنیادی پر انرژی (مانند آنچه در فروپاشیهای هسته‌ای ملاحظه می‌شود) نیز امکان دارد که بسوی تهیه رادیکالها و یونها سوق داده شود. باید توجه داشت که چنین سیستمهایی همه روزه از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شوند، لکن معمولا پیچیده هستند. 

شناسایی رادیکالها

اولین روشهای شناسایی رادیکالها، مستلزم در نظر گرفتن خواص شیمیایی آنها بوده است. بعدها از روش های مطمئن‌تری مانند طیف سنجی جذبی و طیف سنجی جرمی استفاده شد. به طور کلی، شناسایی رادیکالها به روشهای زیر انجام می‌گیرد: 

روشهای شیمیایی

ازاله آئینه (mirror removal method)

گیر اندازی رادیکالها

طیف‌بینی جذبی (absorption spectroscopy)

طیف‌سنجی جرمی (mass spectrometry)

 

نفت سفید

 

تفکیک نفت سفید از نفت خام

نفت خام را پس از آنکه از دل خاک بیرون آوردند با لوله کشی و غیره به پالایشگاه حمل می‌کنند تا در آنجا پالایش و به ترکیبات مفید و قابل استفاده تبدیل شود زیرا نفت خام را به همان صورت اولیه نمی‌توان استفاده کرد. نفت خام مخلوطی از هیدروکربورهای مختلف بوده که در آن مواد سبک مانند بنزین و مواد سنگین مانند قیر وجود دارد که در هم حل شده اند. برای استفاده باید این مواد از هم تفکیک گردند و به این جهت لازم است که عمل تفکیک روی نفت خام انجام گیرد. 
تفکیک نفت خام در دو مرحله صورت می‌گیرد: اول تفکیک جزء به جزء همه نفت خام در فشار اتمسفر، و سپس ارسال باقیمانده دیرجوش این مرحله به دستگاه تفکیک دیگری که تحت خلا شدید عمل می‌کند. بنابراین ، نفت خام پس از حرارات در کوره در برج تقطیر اتمسفری به فراورده های زیر تفکیک می شود:گازهای سوختی (که عمدتا شامل متان و اتان است) ، گازهای سبکتر (شامل پروپان ، بوتان وهمچنین متان و اتان است) ، نفتای سبک ، نفتای سنگین ، نفت سفید ، نفت گاز یا گازوئیل و باقیمانده خام برج تقطیر اتمسفری. در برج تقطیر در خلا نیز باقیمانده برج تقطیر اتمسفری به جریان نفت گاز خلا و باقیمانده برج تقطیر در خلا تفکیک می‌شود. نفت گاز سبک ، نفت گاز اتمسفری و نفت گاز خلا را غالبا برای تولید بنزین ، سوخت هواپیما و سوخت دیزل به واحد هیدروکراکینگ یا کراکینگ کاتالیزوری می‌فرستند. باقیمانده برج خلا را نیز می توان در واحدهای گرانروی شکن ، کک سازی . یا آسفالت زدایی برای تولید نفت کوره سنگین و یا خوراک واحد کراکینگ و یا مواد خام روغن روانسازی پالایش کرد باقیمانده نفت خامهای آسفالتی را می توان برای تولید آسفالت جاده سازی و یا پشت بام ، مورد عملیات پالایش دیگری قرار دارد. 

نفت سفید (کروزن)

نفت سفید یا نفت چراغ که در ایران به طور معمول نفت می‌نامند، مایعی بیرنگ و کمی سنگین تر از بنزین است که بوی مخصوص آن پس از تبخیرشدن از بین می‌رود. نفت سفید از آغاز پیدایش صنعت نفت تا 50 سال ، مهمترین فراورده نفتی بود. نخست بعنوان روغن چراغ بکار می‌رفت و هنوز هم در مواردی برای تولید روشنایی بکار می‌رود. چگالی نفت در حدود 780/0 است که افزایش چگالی آن معرف وجود درصد بیشتری از هیدروکربورهای نفتنی ومعطره است و کیفیت آن بستگی به نوع اجزاء تشکیل دهنده آن و حدود نقطه جوش آن دارد. 

مشخصات مهم نفت سفید

نقطه اشتعال

نقطه اشتعال یک مایع نفتی حداقل درجه حرارتی است که ، بخار حاصل از آن در مجاورت شعله برای چند لحظه مشتعل گردد. به عبارت دیگر نقطه اشتعال درجه حرارتی است که در آن درجه حرارت به اندازه کافی بخار تولید می‌شود که با عوامل موجود در مقابل شعله قابل اشتعال گردد. نقطه اشتعال مواد نفتی معرف مقداری مواد سبک موجود در آن است، و بنابراین به کمک آن می توان با درنظر گرفتن حد انفجار ، احتمال انفجار در مخازن نفتی را پیش بینی کرد. نقطه اشتعال نفت سفید نباید از 100 درجه فارنهاریت پایین تر باشد. پایین بودن نقطه اشتعال به علت وجود هیدروکربورهای ردیف بنزین می‌باشد که باید در هنگام پالایش همواره کنترل گردد. 

 

نقطه دود (SMOKE POINT)

حداکثر طول شعله چراغ فتیله ای استاندارد آزمایشگاهی قبل از دود کردن ، بر حسب میلی‌متر، نقطه دود هیدروکربور نامیده می شود. نقطه دود نفت سفید بستگی به هیدروکربورهای متشکله آن دارد و نقطه دود آن نباید از میلی‌متر کمتر باشد. برای بالابردن نقطه دود هیدروکربورهای معطره آن را به روش استخراج جدا می‌کنند. 

مقدارذغال شدن (CHARVAIUE)

این آزمایش برای تعیین مقدار کربن باقی مانده که از سوختن نفت چراغ در 24 سرعت تولید می‌گردد، می‌‌باشد و از روی آن می‌توان مرغوبیت نفت سفید را بررسی کرد. روشهای مختلفی جهت تعیین مقدار کربن حاصل از سوختن نفت سفید وجود دارد که براساس روشهای IP یا ASTM می باشد. 

مهمترین خواص دیگر نفت سفید از نظر تجارتی عبارتند از: چگالی ، ارزش حرارتی ، مقدار گوگرد ، بو ، و یسکوزیته و غیره. 

تصفیه شیمیایی نفت سفید

برشهای مختلف حاصل از تقطیر نفت خام از جمله: نفت سفید ، نفت کوره ، روغن‌ها و گازوئیل دارای ناخالصیهایی مانند: هیدروکربورهای غیر اشباع ترکیبات اکسیژنه (اسیدهای نفتنی و ترکیبات آسفالتی) ، ترکیبات گوگردی (سولفونه و سولفوره) و ازته و همچنین ناخالص فلزی می‌باشد. این ناخالصیها علاوه بر اینکه از مرغوبیت محصولات می کاهند، باعث خوردگی دستگاهها مورد استفاده می‌گردند. در بسیاری از موارد ، لازم است که این ناخالصیها از محصولات حذف گردند تا به مواد با ویژگی‌های استاندارد و قابل مصرف تبدیل گردند. هدف و روشهای خالص سازی به طبیعت محصول نفتی و کاربرد بعدی آن بستگی دارد. 
عمل تصفیه به روشهای مختلف صورت می‌پذیرد که در زیر به تعدادی از آنها اشاره می شود: 

تصفیه با سود

این روش بیشتر به منظور شستشوی ترکیبات اسیدی موجود در برش های نفتی به کار گرفته می شود که مهمترین این ترکیبات مرکاپتانها ، هیدروژن سولفوره ، گاز کربنیک تیوفنل ها ، آلکیل فنل ها ، اسید سیانیدریک ، اسیدهای‌چرب و اسیدهای نفتنی می باشند. 

تصفیه با اسید سولفوریک

اسید سولفوریک با هیدروکربورهای آروماتیک ، اولفین‌ها ، ترکیبات اکسیژنه ، اسیدها ، مواد رنگی و سولفوره ترکیب می شود. اسید دکانته شده، به علت داشتن رزین‌ها (حاصل از پلیمریزاسیون در مجاورت اسیدسولفوریک) سیاه رنگ می‌باشد. برای اینکه نفت رنگ زرد نداشته باشد، باید مقدار اسید نیتروی موجود در اسید سولفوریک کمتر از 1/0 درصد باشد اغلب جهت حذف ذرات اسیدی اضافی ، عمل شستشو با یک محلول سود و سپس با آب انجام می‌گیرد. 

روش دکتر

انواع بنزین و ترکیبات سنگین تر مانند برش نفتا و کروزن را می توان به کمک این روش مورد ترتمان قرار داد. به علت اینکه قسمتی از مواد شیمیایی ، در حیناستخراج مصرف می شود، یک روش نیمه رژنراتیو می‌باشد یعنی نصف مواد دوباره احیا می گردد. در این روش از محلول قلیایی پلمبیت سدیم (Na₂PbO₂) جهت ترتمان استفاده می‌شود. 

 

روش هیپوکلریت

از هیپوکلریت ، اغلب به عنوان عامل اکسیدکننده، برای کاهش بو و نیز کاهش مقدار مرکاپتانها در برشهای مختلف نفتی ، استفاده می‌شود. این روش می‌تواند، یک روش تکمیلی برای ترتمان برشها با سود باشد. 

تصفیه نفت سفید بوسیله انیدرید سولفوره (روش ادلینو"Edeleanu")

با توجه به اینکه انیدرید سولفوره‌ی مایع (SO₂) به راحتی هیدرکربورهای اشباع نشده از کربن و ترکیبات آروماتیک را در خود حل می کند، لذا از آن برای جدا کردن ناخالصی های نفت سفید و تصفیه آن استفاده می‌شود. در این روش تصفیه نفت سفید که به روش ادلینو (Edeleanu) معروف است، ابتدا ماده نفتی را از روی یک لایه کلرور سدیم و کلرورکلسیم خشک به نسبت 2 به 1 عبور می دهند تا کاملا خشک شود. بعد به وسیله دستگاههای تبادل حرارتی در یک ظرف آهنی تا دمای (10-) درجه سانتگراد سرد میکنند، سپس انیدرید سولفوروی مایع با (10-) درجه سانتیگراد را بدون هم زدن به صورت قطرات خیلی ریز در داخل طشتک بر روی ماده نفتی می‌پاشند. مقدار انیدرید سولفوردی مایع لازم در این عملیات بیش از یک چهارم مقدار مایع نفتی است. مایع داخل طشتک پس از مدتی به دو فاز تبدیل می‌شود که قشر بالایی آن ماده نفتی یا کروزن اشباع از انیدرید سولفورو است. فاز پایینی انیدسولفوردی مایعی است که هیدروکربورهای غیر اشباع سنگین و سایر ناخالصی‌ها را در خود حل کرده است. به وسیله عمل دکانتاسیون ، دوفاز را از هم جدا می‌کنند و آنها را از دستگاههای تبادل حرارتی عبور می‌دهند تا در اثر گرما، انیدریدسولفورو به صورت گاز خارج گردد. گازهای حاصل را بوسیله کمپرسورها می‌مکند و در اثر برودت به مایع تبدیل می‌کند که مجددا از آن در عملیات بعدی استفاده می‌شود. در این عملیات، حدود 3/0 درصد انیدرید سولفورو در لایه فوقانی باقی می‌ماند، که به وسیله شستشو با آباز بین می‌رود. از مواد باقی مانده در لایه زیرین، بعد از جداکردن انیدرید، می توان اساس تربالتین و روغنهای سنگین تهیه کرد. در این عملیات ، در حدود 5/0 درصد انیدررید سولفورو از بین می‌رود. 

موارد کاربرد نفت سفید

روشنایی: از کروزن جهت روشنایی و همچنین برای علامت دادن به کمک آتش استفاده می شود چون نقطه اشتعال کروزن بالاتر از 35 درجه است لذا از نظر آتش سوزی خطری ندارد.

بعنوان سوخت: کروزن سوخت اغلب تراکتورها و ماشین های مورد استفاده در کشاورزی و همچنین بعنوان منبع نیرو در برخی توربینهای هواپیماها و موتورهای جت هواپیماها می‌باشد.

 

هواناو

دیدکلی

وقتی قایقی حرکت می‌کند، آب اطرافش بر آن فشار می‌آورد و سرعتش را کاهش می‌دهد. اگر قایق به جای عبور از آب ، از بالای آن حرکت می‌کرد، سرعتش بیشتر می‌شد. هواناو و قایق پرنده (هیدروفویل) ، که هم خانواده‌ای آن است، هر دو راه حلی برای این مسأله‌اند. 

بالشتکها و دامنها

بالشتک هوایی ، که هواناو را بالا نگه می‌دارد، به وسیله‌ی یک یا چند هواکش بالابر قوی به وجود می‌آید. دامنی لاستیکی و انعطاف پذیر ، که دور تا دور لبه‌ی هواناو کشیده شده است، از خروج سریع هوایی که هواکشها به زیر هواناو و تلمبه می کنند، جلوگیری می کند. قایق پرنده ، ورقه های بال مانندی دارد که وقتی قایق سرعت می‌گیرد، آن را از سطح آب بالا نگه می‌دارد. 

هواناو چگونه کار می‌کند؟

چون هواناو و روی بالشتکی از هوا بالا نگه داشته می‌شود، می‌تواند روی آب یا خشکی حرکت نماید. سرعت هواناو به 130 کیلومتر در ساعت می‌رسد که بسیار بیشتر از سرعت کشتی معمولی است. در دو طرف هواناو و دو هواکش بزرگ وجود دارد که هوا را می‌مکند و آن را زیر هواناو می‌رانند تا بالاتر از سطح آب قرار گیرد. دو هواکمش بزرگ دیگر ، در عقب ، با سکانهایی برای هدایت ، آن را به سمت جلو می‌رانند. قایق پرنده ورقه‌ها یا بالهایی زیر آب دارد، وقتی قایق سرعت می‌گیرد، این بالها بدنه‌ی قایق را از آب بیرون می‌کشند. نیروی آنها از پروانه‌ها یا جت آبی (جهش آب) به دست می‌آید. 

نخستین هواناو

از سال 1877 میلادی ، کسانی روی وسیله‌ی نقلیه‌ای که با بالشتک هوا حرکت کند، کار می‌کردند، ولی تا قرن بیستم ، فناوری ساختن هواناو وجود نداشت. نخستین هواناو و موفقیت آمیز را کریستوفر کاکرل ، مهندس انگلیسی ، در سال 1959 میلادی ساخت. 

پرواز بر فراز امواج

هواناو کاربردهای گوناگونی دارد. بزرگترین هواناوها ، مسافران و خودروهای آنان را از راههای کوتاه آبی ، مانند کانال انگلستان ، عبور می‌دهند. هواناوهای کوچک و تک نفره را اغلب در مسابقات ورزشی به کار می‌برند. هواناو نظامی ، افراد و تجهیزات را حمل می‌کنند.